Felaket kurtarma planının işe yarayıp yaramadığını anlamanın en güvenli yolu, yedeği doğrudan çalışan site üzerinde denemek değil, izole bir test ortamına geri yükleyip gerçekçi bir işlemi doğrulamaktır. Önce hangi verinin kurtarılacağını, kabul edilebilir veri kaybını ve hizmetin ne kadar sürede dönmesi gerektiğini belirleyin; ardından sonucu zaman damgalı kayıtlarla karşılaştırın.
Paylaşımlı hosting kullanıyorsanız genellikle hosting paneline, yedek yönetimine, veritabanı aracına ve alan adı ayarlarına erişim gerekir. Yönetilen bir sunucuda bunlara ek olarak sunucu konsolu, sanal makine yedeği veya sağlayıcının kurtarma ekranı gerekebilir. Yetkiniz olmayan üretim sunucusunda geri yükleme denemesi yapmayın; sağlayıcının sunduğu test ya da geçici ortam seçeneğini kullanın.
Test başlamadan önce iki hedefi yazılı hâle getirin. RPO, son kurtarılabilir yedekten sonra ne kadar verinin kaybedilebileceğini; RTO ise hizmetin tekrar kullanılabilir olması için kabul edilen süreyi ifade eder. Örneğin bir içerik sitesinde birkaç saatlik veri kaybı kabul edilebilirken, sipariş alan bir uygulamada sipariş kayıtlarının daha sık korunması gerekebilir. Bu hedefler belirlenmeden “geri yükleme başarılı” demek yalnızca dosyaların açıldığını gösterir.
Geri yüklenen site açılıyor fakat içerik beklenenden eskiyse teknik işlem tamamlanmış, veri kurtarma hedefi ise karşılanmamış olabilir. Bu ayrım önemlidir: daha hızlı bir sunucu seçmek eski yedeği düzeltmez; yedekleme aralığı, veritabanı kapsamı veya saklama politikası ele alınmalıdır. Buna karşılık veri güncelse ancak hizmet hedeflenen sürede açılamıyorsa işlem adımlarının, erişim yetkilerinin veya ortam hazırlama süresinin kısaltılması gerekir.
Örneğin bir şirketin hazırlık ortamına dosyalar ve veritabanı başarıyla geri yükleniyor, ancak giriş ekranı veritabanı bağlantı hatası veriyorsa bu kayıt yalnızca bağlantı ayarlarıyla ilgili bir bulgudur. Test ortamındaki bağlantı bilgileri düzeltilip aynı giriş yeniden denenir. Yeni günlükte bu kez eksik bir uygulama bağımlılığı görülürse ilk hatanın tüm nedeni açıkladığı varsayılmaz; bağımlılık ayrıca giderilir ve tekrar test edilir. Üretim ayarları değiştirilmeden sonuçlar belgeye eklenir.
Test raporunda yedeğin tarihi, geri yükleme başlangıç ve bitiş zamanı, kullanılan ortam, doğrulanan işlemler, görülen hatalar ve uygulanan tekil değişiklikler yer almalıdır. Kurtarma işlemini yapacak kişinin erişimi yoksa plan pratikte uygulanabilir değildir; gerekli yetkileri güvenli biçimde tanımlayın ve kimlik bilgilerini belgeye düz metin olarak yazmayın.
İlk testte hedef karşılanmadıysa üretim yedeğini silmeyin, güvenlik kontrollerini gevşetmeyin ve toplu izin değişikliği yapmayın. Önce test ortamını ve kayıtları saklayarak hangi noktada başarısızlık oluştuğunu ayırın. Barındırma seçeneklerini değerlendirirken İyibirNet üzerinden mevcut hizmet kapsamını inceleyebilir, ancak sağlayıcıya özgü yedekleme ve geri yükleme davranışını ayrıca yazılı olarak doğrulamalısınız.
Bugün üretimi etkilemeyen bir hazırlık ortamı belirleyin, en son doğrulanabilir yedeğin tarihini kaydedin ve RPO ile RTO hedeflerinizi yazın. Ardından aynı geri yükleme testini planlı aralıklarla tekrarlayarak yalnızca yedeğin varlığını değil, gerçekten kullanılabilir olduğunu doğrulayın.
Copyright © 2026 Tüm Hakları Saklıdır.
