Felaket kurtarma, yalnızca yedek almak değil, hizmet kesintisinden sonra siteyi ve veritabanını belirli bir süre içinde çalışır duruma getirebilmektir. Bunun için önce hangi verinin ne kadar kaybının kabul edilebileceğini belirleyin, ardından yedeklerin başka bir ortamda tutulduğunu doğrulayın ve üretim sistemine dokunmadan geri yükleme testi yapın.
İlk adım, kurtarılacak bileşenleri yazılı hâle getirmektir. Bir web sitesi için bu liste genellikle site dosyalarını, veritabanını, yüklenen medya dosyalarını, alan adı ve DNS bilgilerini, SSL sertifikasının nasıl yenilendiğini ve uygulamanın ihtiyaç duyduğu sürüm veya ortam ayarlarını içerir. Yalnızca dosyaları kopyalamak, veritabanındaki siparişleri ya da içerik değişikliklerini geri getirmeye yetmeyebilir.
Kurtarma hedeflerini iki kavramla somutlaştırın. RPO, olaydan önceki hangi zamana kadar olan verinin kaybedilebileceğini; RTO ise hizmetin yeniden kullanılabilir olması için kabul edilen en uzun süreyi ifade eder. Örneğin gün içinde sık değişen bir mağazada veritabanı için daha kısa RPO gerekirken, nadiren güncellenen tanıtım sayfasında daha seyrek yedek yeterli olabilir. Veri kaybı kabul edilmiyorsa, klasik periyodik yedek tek başına uygun olmayabilir; çoğaltma veya işlem günlüğü gibi sağlayıcıya ve uygulamaya bağlı yöntemler ayrıca değerlendirilmelidir.
Paylaşımlı hosting kullanıyorsanız yedekleme zamanlaması, saklama süresi ve geri yükleme seçenekleri panelde veya sağlayıcının hizmet kapsamına bağlıdır. Sunucuyu yöneten bir yöneticiyseniz depolama alanı, veritabanı dışa aktarımları, erişim izinleri ve kurtarma sunucusunun hazırlanması sizin sorumluluğunuzda olabilir. Ortamınızın hangi bileşenleri otomatik yedeklediğini ve geri yüklemenin tüm hesabı mı, yoksa seçili dosyaları mı etkilediğini değişiklikten önce netleştirin.
Bir yedekleme kaydının başarıyla tamamlanmış görünmesi, ondan çalışan bir sistem kurulabileceğini kanıtlamaz. Yedeklerin tarihini, kapsamını, saklama konumunu ve geri yükleme için gereken anahtar veya kimlik bilgilerine erişimi kontrol edin. Üretim sunucusundan bağımsız bir kopya bulunmuyorsa, sunucu arızası veya hesap erişimi kaybı yedekleri de ulaşılmaz hâle getirebilir.
Diyelim ki bir içerik sitesinde dosyalar her gece, veritabanı ise haftada bir kaydediliyor. Son yedek kontrolünde dosyalar güncel, ancak veritabanı yedeğinin beklenenden eski olduğu görülüyor. Bu durumda dosya yedekleme sıklığını artırmak sorunu çözmez; önce veritabanının neden ayrı zamanlandığını inceleyip veritabanı için uygun zamanlamayı düzeltmek gerekir. Eski yedeği silmeden önce yeni düzenin başarıyla çalıştığını doğrulayın.
Test için gereken erişim; yedekleme paneli, hosting hesabı veya yönetici yetkili sunucu erişimi ile geçici bir test alanını kapsar. Gerçek siteyi değiştirmeden, sağlayıcının sunduğu geçici alanı ya da ayrı bir sunucuyu kullanın. Canlı veritabanına bağlanabilecek yapılandırmaları test ortamına kopyalamayın; özellikle e-posta, ödeme ve dış servis anahtarlarını maskeleyin veya test değerleriyle değiştirin.
Test alanı dosyaları gösteriyor ancak uygulama veritabanına bağlanamıyorsa önce bağlantı bilgilerini ve test ortamının erişim izinlerini kontrol edin; yedek dosyasını rastgele değiştirmeyin. Veritabanı geri yükleniyor fakat medya eksikse dosya yedeğinin kapsamını veya ayrı medya depolamasının kurtarma adımını ele alın. Her iki bileşen de çalışıyor ancak DNS eski sunucuyu gösteriyorsa sorun uygulama yedeğinde değil, alan adı geçiş sürecindedir.
Bir ayarı veya yedekleme zamanlamasını değiştirdiğinizde yalnızca tek faktörü değiştirin ve yeni yedek oluşana kadar önceki düzeni silmeyin. Değişiklikten sonra aynı geri yükleme testini yeniden yapın; bu kez yeni yedeğin tarihini, geri yükleme kaydını ve aynı temel uygulama akışını kontrol edin. Semptom devam ederse canlı sistemi zorlayarak tekrar tekrar denemek yerine test alanını koruyun, önceki çalışan ayara dönün ve sağlayıcının geri yükleme kapsamını yazılı olarak doğrulayın.
Bir sonraki güvenli adım, seçtiğiniz RPO ve RTO hedeflerini plan belgesine yazıp sorumlu kişiyi, yedek konumunu ve son başarılı test tarihini eklemektir. Hosting ortamınızın yedekleme seçeneklerini incelemek için İyibirNet sitesini de başlangıç noktası olarak değerlendirebilirsiniz.
Copyright © 2026 Tüm Hakları Saklıdır.
