Yazılım Geliştirme Projesinde Monolit mi Mikroservis mi?

Yazılım geliştirme projesinde monolitik mimari ile mikroservisler arasında seçim yaparken uygulamanın bugünkü trafik tahmininden çok değişiklik biçimi, ekip sınırları ve işletim kapasitesi dikkate alınmalıdır. Küçük bir ekip tek kod tabanıyla hızlı ilerliyorsa monolit genellikle daha sade bir başlangıçtır. Bağımsız ölçekleme ve ayrı ekiplerin paralel çalışması belirgin ihtiyaçsa mikroservis anlam kazanır; ancak bunun karşılığında dağıtık sistem karmaşıklığı gelir.

Monolitik ve mikroservis mimarisi arasındaki gerçek fark

Monolitik uygulamada kullanıcı arayüzü, iş kuralları ve çoğu veri erişim bileşeni aynı uygulama birimi içinde bulunur. Bu, her parçanın mutlaka düzensiz veya tek dosyada yazılması demek değildir. Kod iyi modüllere ayrılabilir; fakat uygulama çoğunlukla birlikte derlenir, yayımlanır ve izlenir.

Mikroservis yaklaşımında ise belirli bir iş yeteneği ayrı bir servis olarak çalışır. Örneğin ödeme, bildirim veya katalog işlevleri farklı uygulamalar olabilir. Servisler ağ üzerinden iletişim kurduğu için zaman aşımı, yeniden deneme, veri tutarlılığı ve sürüm uyumu gibi daha önce tek işlem içinde çözülen konular ayrıca yönetilir. Bu nedenle mikroservis, yalnızca kodu daha küçük parçalara ayırma yöntemi değildir.

İhtiyaca göre karar vermeyi kolaylaştıran ölçütler

Ekip ve teslimat yapısı

Bir ekip aynı kod tabanında çalışıyor ve değişiklikleri birlikte yayımlıyorsa monolitik yapı daha uygun bir başlangıç olabilir. Çünkü geliştirici sayısı azaldıkça ayrı servislerin dağıtım, izleme ve erişim yetkilerini yönetmenin maliyeti faydasını aşabilir.

Birden fazla ekip aynı uygulamanın farklı iş alanlarını bağımsız teslim etmek zorundaysa mikroservis seçeneği güçlenir. Ancak bu kararın geçerli olması için her ekibin servisinin sahibi olması, otomatik test ve dağıtım süreçlerinin bulunması gerekir. Bu hazırlık yoksa bağımsız servisler yalnızca farklı arızaları birlikte yönetme yükü yaratır.

Yük profili ve bağımsız ölçekleme

Uygulamanın tüm bölümleri benzer kaynak tüketiyorsa monoliti birlikte büyütmek daha anlaşılır olabilir. Buna karşılık görüntü işleme veya rapor üretme gibi tek bir işlev diğerlerinden çok daha fazla CPU ya da bellek kullanıyorsa, yalnızca o bileşeni ayrı ölçeklemek mikroservis için somut bir gerekçe oluşturur.

Şu karar yolu pratiktir: yoğunluk belirli bir işlevde toplanıyorsa ve bu işlev diğerlerinden bağımsız çalışabiliyorsa önce o sınırı tanımlayın; bağımsız dağıtım ve izleme kurulamayacaksa monolit içinde modüler bir bileşen olarak bırakın. Böylece gelecekte ayırma ihtimali korunur, bugünkü operasyon yükü gereksiz yere büyütülmez.

Yazılım geliştirme sürecinde güvenilir seçim nasıl sınanır?

Kararı yalnızca mimari diyagramla vermek yerine küçük bir dikey dilim hazırlayın. Dikey dilim, seçilen işlevin arayüzden veri katmanına kadar çalışan küçük ama gerçek bir akışıdır. Aşağıdaki gözlemler kararın varsayımlara değil, projenin çalışma biçimine dayanmasını sağlar:

1. En sık değişecek iş akışını seçin ve kabul ölçütünü yazın. Örneğin sipariş oluşturma akışında siparişin kaydedilmesi, kullanıcıya durumun gösterilmesi ve başarısız ödeme bilgisinin anlaşılır biçimde dönmesi beklenebilir.
2. Akışı seçilen mimaride çalıştırırken yayımlama sınırını inceleyin. Küçük bir değişiklik için ilgisiz bileşenlerin de birlikte yayımlanması gerekiyorsa monolitin teslimat etkisini not edin; bu tek başına mikroservis zorunluluğu değildir, fakat sık tekrarlanıyorsa önemlidir.
3. Hata durumunu kontrollü biçimde gözlemleyin. Ayrı servislerde ağ kesintisi veya yanıt gecikmesi oluştuğunda uygulama güvenli bir hata gösterebiliyor, işlemi yanlışlıkla iki kez oluşturmuyor ve kayıtlar aynı istekle ilişkilendirilebiliyorsa yaklaşım operasyonel olarak değerlendirilebilir. Bu koşullar sağlanmıyorsa önce hata yönetimi ve gözlemlenebilirlik eksiklerini düzeltin.
4. Yoğunluk varsayımını ayrı ölçün. Belirli bir işlev diğerlerinden ayrışmıyorsa servis bölmek yerine uygulama içi modülerliği koruyun. Ayrışıyorsa, o bileşeni bağımsız çalıştırmanın dağıtım, veri ve izleme maliyetini yazılı olarak karşılaştırın.

Bu değerlendirmede kabul edilebilir sonuç yalnızca isteğin başarılı dönmesi değildir. Hangi bileşenin hata verdiği görülebilmeli, başarısız işlem tekrarlandığında veri tekrarı önlenebilmeli ve yeni sürümün etkisi geri alınabilir olmalıdır. Bu yetenekler hazır değilse daha karmaşık mimariye geçmek yerine mevcut yapıda tek bir işlevi sınırlandırmak daha güvenli bir sonraki adımdır.

Kararı somut bir senaryoya uygulamak

Örneğin, beş kişilik bir ekip üyelik, içerik ve basit bildirim özellikleri olan bir web uygulaması geliştiriyor ve bu özelliklerin aynı veritabanı işlemleri içinde sık sık birlikte değişmesi bekleniyor. Ekipte ayrı servisleri sürekli izleyecek bir operasyon rolü yoksa modüler monolit seçmek mantıklıdır: kod alanları ayrılır, fakat dağıtım ve hata takibi tek uygulama üzerinden yürür.

Diyelim ki aynı uygulamaya daha sonra yoğun görüntü dönüştürme işi ekleniyor ve bu işlem web isteklerini belirgin biçimde bekletiyor. Önce işi bir kuyruk üzerinden arka planda çalıştırmayı deneyin. Sadece görüntü işleme bölümünün ayrı kaynaklarla ölçeklenmesi ve farklı sürüm ritmi gerekmeye başladıysa o işlevi bağımsız servise ayırmak gerekçelendirilebilir. Buna karşılık iş yükü düşük kalıyorsa servis ayırmak, ağ iletişimi ve izleme maliyetini gereksiz artırabilir.

Başlangıç için güvenli yaklaşım

Kararsız projelerde uygulanabilir varsayılan, iyi tanımlanmış modüllere sahip bir monolit ile başlamaktır. Modüller arasında doğrudan her tabloya erişmek yerine açık arayüzler kullanmak, ileride bir parçayı ayırmayı kolaylaştırır. Bu tercih, mikroservis geçişini garanti etmez; yalnızca erken aşamada dağıtık sistem yükünü almadan sınırları test etmeyi sağlar.

İlk çalışan dikey dilimde yayımlama süresini, hata tespit edilebilirliğini ve yoğun işlevlerin kaynak davranışını kaydedin. Sonuçlar bağımsız ölçekleme veya ekip sahipliği ihtiyacını gerçekten gösteriyorsa tek bir servisi ayırarak yeniden değerlendirin. Yazılım geliştirme planınızı ve barındırma seçeneklerini gözden geçirmek için İyibirNet sitesindeki ilgili kaynaklara da bakabilirsiniz.