X

Lütfen Ülke (Bölge) Seçiniz

Türkiye (Türkçe)Türkiye (Türkçe) Worldwide (English)Worldwide (English)
X

Lütfen Para Birimi Seçiniz

₺ Türk Lirası $ US Dollar
X

Lütfen Ülke (Bölge) Seçiniz

Türkiye (Türkçe)Türkiye (Türkçe) Worldwide (English)Worldwide (English)
X

Lütfen Para Birimi Seçiniz

₺ Türk Lirası $ US Dollar

Felaket Kurtarma Planı Geri Yükleme Testi Nasıl Yapılır?

AnasayfaYazılarTeknik RehberlerFelaket Kurtarma Planı Geri Yükleme...

Felaket kurtarma planının işe yarayıp yaramadığını anlamanın en güvenli yolu, yedeği doğrudan çalışan site üzerinde denemek değil, izole bir test ortamına geri yükleyip gerçekçi bir işlemi doğrulamaktır. Önce hangi verinin kurtarılacağını, kabul edilebilir veri kaybını ve hizmetin ne kadar sürede dönmesi gerektiğini belirleyin; ardından sonucu zaman damgalı kayıtlarla karşılaştırın.

Testten önce kapsamı ve erişimi belirleyin

Paylaşımlı hosting kullanıyorsanız genellikle hosting paneline, yedek yönetimine, veritabanı aracına ve alan adı ayarlarına erişim gerekir. Yönetilen bir sunucuda bunlara ek olarak sunucu konsolu, sanal makine yedeği veya sağlayıcının kurtarma ekranı gerekebilir. Yetkiniz olmayan üretim sunucusunda geri yükleme denemesi yapmayın; sağlayıcının sunduğu test ya da geçici ortam seçeneğini kullanın.

Test başlamadan önce iki hedefi yazılı hâle getirin. RPO, son kurtarılabilir yedekten sonra ne kadar verinin kaybedilebileceğini; RTO ise hizmetin tekrar kullanılabilir olması için kabul edilen süreyi ifade eder. Örneğin bir içerik sitesinde birkaç saatlik veri kaybı kabul edilebilirken, sipariş alan bir uygulamada sipariş kayıtlarının daha sık korunması gerekebilir. Bu hedefler belirlenmeden “geri yükleme başarılı” demek yalnızca dosyaların açıldığını gösterir.

Felaket kurtarma testini güvenli biçimde yürütün

  1. Mevcut durumu ve yedeği kaydedin. Yedekleme panelinde kullanılacak kopyanın tarihini, kapsamını, veritabanı adını ve saklama konumunu not edin. Üretim ortamındaki dosya ve veritabanı için ayrıca uygun bir geri dönüş kopyası alın. Yedeğin bütünlük doğrulaması veya doğrulama raporu varsa çalıştırın. Yedek eksik, okunamıyor ya da beklenenden eski görünüyorsa geri yükleme adımına geçmeyin; daha yeni ve doğrulanabilir bir kopya seçin.
  2. İzole bir hedef oluşturun. Geçici alan adı, hazırlık sitesi veya sağlayıcının ayrı kurtarma ortamını kullanın. Alan adının DNS kayıtlarını ve üretim veritabanını değiştirmeden test edin. Ortam oluşturulamıyorsa bu, planın teknik bir ön koşulunun eksik olduğunu gösterir; üretim üzerinde deneme yapmak yerine sağlayıcıdan izole geri yükleme seçeneği isteyin.
  3. Dosya ve veritabanını aynı yedek noktasından geri yükleyin. Paneldeki geri yükleme ekranında dosyalarla veritabanının aynı zaman aralığına ait olduğunu kontrol edin. Dosyalar geliyor ancak veritabanı yoksa uygulamanın yalnızca arayüz dosyalarını kurtardığını varsaymayın; yedek kapsamını ve veritabanı dışa aktarımını ayrı ayrı inceleyin. Geri yükleme tamamlandığında paneldeki durum, hata ayrıntısı ve tamamlanma zamanını kaydedin.
  4. Uygulamanın temel işlemini doğrulayın. Test adresini açın; ana sayfayı, yönetim girişini ve uygulamanın kritik okuma işlemini deneyin. Ekrandaki “veritabanına bağlanılamıyor” benzeri hata, dosya geri yüklemesinden sonra bağlantı bilgilerinin veya veritabanı kullanıcısının test ortamına uyarlanmadığını gösterebilir. Bu durumda yalnız test ortamındaki bağlantı ayarlarını, yedekteki üretim kimlik bilgilerini ifşa etmeden düzeltin. Hata belirli bir eklenti ya da uygulama bileşeninde görünüyorsa sürüm ve bağımlılık kaydını inceleyin; tüm sistemi rastgele değiştirmeyin.
  5. Verinin güncelliğini ve işlevi kontrol edin. Önceden belirlenmiş bir içerik, sipariş olmayan deneme kaydı veya uygulamaya özgü güvenli bir kontrol değeriyle yedekteki son durumu karşılaştırın. Beklenen son kayıt yoksa RPO hedefi karşılanmıyor olabilir; bu sonuç dosya izinlerini artırmayı değil, yedekleme sıklığı ve kapsamını yeniden değerlendirmeyi gerektirir. Test verisi üretim kullanıcılarına e-posta göndermemeli veya gerçek ödeme işlemi başlatmamalıdır.
  6. Aynı başarısız işlemi tekrar edin ve yeni kanıtı inceleyin. Değişiklik yaptıysanız yalnızca bir faktörü değiştirin, önceki değeri saklayın ve aynı URL’yi ya da aynı kurtarma işlemini yeniden çalıştırın. Bu kez geri yükleme panelinde test saatinden sonraki yeni hata kaydını, uygulama günlüklerindeki yeni satırları ve erişim sonucunu karşılaştırın. Sorun ortadan kalktıysa düzeltmeyi belgeleyin; sürüyorsa geçici ortamı koruyup önceki ayara dönün ve eksik bileşeni sağlayıcıya net hata zamanı ile bildirin.

Sonuçları RPO ve RTO ile yorumlayın

Geri yüklenen site açılıyor fakat içerik beklenenden eskiyse teknik işlem tamamlanmış, veri kurtarma hedefi ise karşılanmamış olabilir. Bu ayrım önemlidir: daha hızlı bir sunucu seçmek eski yedeği düzeltmez; yedekleme aralığı, veritabanı kapsamı veya saklama politikası ele alınmalıdır. Buna karşılık veri güncelse ancak hizmet hedeflenen sürede açılamıyorsa işlem adımlarının, erişim yetkilerinin veya ortam hazırlama süresinin kısaltılması gerekir.

Örneğin bir şirketin hazırlık ortamına dosyalar ve veritabanı başarıyla geri yükleniyor, ancak giriş ekranı veritabanı bağlantı hatası veriyorsa bu kayıt yalnızca bağlantı ayarlarıyla ilgili bir bulgudur. Test ortamındaki bağlantı bilgileri düzeltilip aynı giriş yeniden denenir. Yeni günlükte bu kez eksik bir uygulama bağımlılığı görülürse ilk hatanın tüm nedeni açıkladığı varsayılmaz; bağımlılık ayrıca giderilir ve tekrar test edilir. Üretim ayarları değiştirilmeden sonuçlar belgeye eklenir.

Testten sonra planı kullanılabilir hâle getirin

Test raporunda yedeğin tarihi, geri yükleme başlangıç ve bitiş zamanı, kullanılan ortam, doğrulanan işlemler, görülen hatalar ve uygulanan tekil değişiklikler yer almalıdır. Kurtarma işlemini yapacak kişinin erişimi yoksa plan pratikte uygulanabilir değildir; gerekli yetkileri güvenli biçimde tanımlayın ve kimlik bilgilerini belgeye düz metin olarak yazmayın.

İlk testte hedef karşılanmadıysa üretim yedeğini silmeyin, güvenlik kontrollerini gevşetmeyin ve toplu izin değişikliği yapmayın. Önce test ortamını ve kayıtları saklayarak hangi noktada başarısızlık oluştuğunu ayırın. Barındırma seçeneklerini değerlendirirken İyibirNet üzerinden mevcut hizmet kapsamını inceleyebilir, ancak sağlayıcıya özgü yedekleme ve geri yükleme davranışını ayrıca yazılı olarak doğrulamalısınız.

Bir sonraki güvenli adım

Bugün üretimi etkilemeyen bir hazırlık ortamı belirleyin, en son doğrulanabilir yedeğin tarihini kaydedin ve RPO ile RTO hedeflerinizi yazın. Ardından aynı geri yükleme testini planlı aralıklarla tekrarlayarak yalnızca yedeğin varlığını değil, gerçekten kullanılabilir olduğunu doğrulayın.


Top